Cartref
AM Y YMGYRCH

Ymgyrch wedi’i arwain gan y gymuned i achub y Gyfnewidfa Lo hanesyddol yn Sgwâr Mount Stuart yng Nghaerdydd yw Achub y Gyfnewidfa Lo. Mae’r Gyfnewidfa yn rhan eiconig o dreftadaeth ddiwydiannol Cymru yn ogystal â bod yn enghraifft hardd o bensaernïaeth a dylunio oes Fictoria. Mae’r Neuadd Fasnachu, yn enwedig, yn ystafell hynod drawiadol gyda phaneli pren wedi’u cerfio, ffenestri gwydr lliw a tho gwydr.

Yn dilyn cyfarfod cyhoeddus a drefnwyd gan yr AS lleol, Stephen Doughty, gwirfoddolodd grŵp o bobl ag amrywiaeth o ddoniau a diddordebau i redeg yr ymgyrch i Achub y Gyfnewidfa Lo. Erbyn hyn, mae’r ymgyrch yn gwmni cyfyngedig dielw sydd ag aelodau, pedwar Cyfarwyddwr a saith gweithgor. Mae’r aelodau’n cynnwys trigolion lleol, tenantiaid, penseiri, haneswyr a phobl sy’n gweithio ym meysydd y celfyddydau ac addysg.

Mae Achub y Gyfnewidfa Lo wedi ymroi i adfer a chadw rhan o’r adeilad o leiaf i’w defnyddio gan y cyhoedd, gan gynnwys y Neuadd Fasnachu. Gwyddwn fod llawer o syniadau gwahanol ar gyfer sut y gellid defnyddio’r adeilad. Bydd yn rhaid i’r hyn a ddewisir yn y pen draw fod yn ymarferol o ran ei ariannu, ei reoli a sicrhau ei fod yn gynaliadwy yn y tymor hir.

Am y tro, y peth pwysicaf yw atal yr adeilad rhag dirywio rhagor. Rydym yn bwriadu adfer cymaint ag y gallwn o’r Asgell De-orllewinol i’w defnyddio gan amrywiaeth o fusnesau bach. Yna, bydd yn rhaid i ni godi’r swm sylweddol o arian sydd ei angen i weddnewid y Gyfnewidfa Lo fel y gellir defnyddio’r adeilad cyfan. Yn fwy na thebyg, bydd gofyn iddo fod yn hyblyg o ran ei ddefnydd er mwyn iddo allu denu cynlluniau a thenantiaid mwy.

I ni, mae achub y Gyfnewidfa Lo yn rhan allweddol o adfywio Tre Biwt, hen Fae Teigr Caerdydd. Ond mae hefyd yn rhan bwysig o dreftadaeth ehangach Cymru a’r DU. Rydym eisoes wedi derbyn cynigion hael a chefnogol o gymorth gan amrywiaeth eang o gyrff elusennol, cymunedol a masnachol yng Nghaerdydd a thu hwnt. Rydym yn croesawu rhagor.